بماهيّت و نقل كلام قائلان به اتحاد مفهومى وجود و ماهيّت و جواب از استدلال اين جماعت و لمعة الهيّه تحرير محل نزاع در اصالت وجود ص 44 ، 45 ، 46 ، 47 ، 48 ، 49 ، 50 ، 51 . تفريع ربوبى - در اينكه بنا بر اصالت وجود حقيقت حق از سنخ وجود است و آيا بنابر اصالت ماهيت حق اول از سنخ ماهياتست يا وجود ؟ و تقرير معناى اصالت و تعريف ماهيّت و تحقيق آنكه نزاع در اين مسأله معنوى است نه لفظى ص 52 ، 53 ، 54 ، 55 ، 56 . تقرير برهان - بر اصالت وجود و بيان معانى وحدت و تشخّص و نقل كلام فارابى و شيخ سعيد ، صاحب اشراق در اين مسأله و تحقيق آنكه مشتقات بسيطند و در آنها ذات بوجه من الوجوه مأخوذ نميباشد . نقل كلام محقق شريف از حاشيهء مطالع و ابطال كلام صاحب اشراق در تركيب مفهوم موجود ، از ذات و مبدأ اشتقاق ص 57 ، 58 ، 59 ، 60 ، 61 ، 62 ، 63 . بيان آنكه وجود بالذات موجود است و ماهيات بالعرض ، در نفس زمان تقدم و تأخّر ذاتى و در زمانيات بالعرض است ، نور مضىء بالذات و اجسام نورى بالعرض ظهور دارند ، ظهور ذاتى انوار است و تنبيه اشراقى در اين‌كه نور نفس وجود و وجود عين نور است ، و اطلاق نور بر وجود در لسان قرآن و حديث شايع است ص 63 ، 64 ، 65 ، 66 . شك و تحصيل - نفى توهم قائلان باصالت ماهيّت و حل شبههء آنان در اينكه ، اگر وجود موجود باشد بايد هروجودى واجب بالذات باشد ، از باب آنكه وجود مقتضى وجوب است و تحقيق آنكه تمام حقيقت واجب صرف وجود است و نقل كلام شيخ رئيس و شيخ اشراق و صاحب تحصيل بهمنيار ، و اشاره به صمديّت حق و غناى ذاتى ممكن و خلّو ذات آن از كمالات وجودى و نقل كلمات اشاعره و اشاره به آنكه امثال محقق دوانى و ميرصدر در حق اول نيز ماهيّت قائلند ص 66 ، 67 ، 68 ،